De dag die komt …

Ik voel me bevoorrecht deel uit te mogen maken van de SP. Deelgenoot te zijn van het idealisme, enthousiasme en doorzettingsvermogen waarmee strijd wordt geleverd voor een rechtvaardige, eerlijke samenleving. Samen te werken aan een waardige en gelijkwaardige behandeling van alle mensen in solidariteit en saamhorigheid. Ik geloof dat, als meer mensen zouden helpen met deze strijd, we ons land kunnen bevrijden van armoede, uitsluiting en uitbuiting. Dat wij een einde kunnen maken aan de situatie dat verschillen tussen mensen en hun omstandigheden bepalen in welke mate zij meedelen in onze welvaart. 

Want er zijn inmiddels twee Nederlanden. Eén Nederland dat drijft op verworven welvaart en voorspoed. Het Nederland van miljoenen mensen die genoeg te eten hebben, fraai wonen, voldoende bezitten om onbezorgd te leven, het onderwijs genieten wat past bij hun talenten, hun geest rijpen aan kunst en cultuur, voor zichzelf op kunnen komen en worden gerespecteerd en gehoord. Dat is het Nederland dat onze voorouders van droomden. Het land dat zij met bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd. De voorspoed waarop zij hoopten en waarvoor zij hebben gewerkt en gestreden.

Maar er is ook een ander Nederland. Een Nederland waarvoor onze voorouders zich nu diep zouden schamen. Waar hoop en voorspoed worden overschaduwd door wanhoop en tegenslag. In dat Nederland leven inmiddels meer dan een miljoen mensen van een inkomen onder de armoedegrens. In die situatie vragen mensen zich niet af waar we vandaag eens zullen gaan eten, maar of zij vandaag wel fatsoenlijk zullen eten. Of ze nog kunnen studeren, of ze naar de dokter kunnen, of ze hun rekeningen kunnen betalen en of ze nog werk hebben.

En nu is er een economisch crisis. Nederland vreest de gevolgen voor onze welvaart. Maar het betekent vooral dat een groeiend aantal mensen naar de rand van de hoop gedreven worden. Steeds meer verschoppelingen die met schaarse middelen moeten overleven, midden in een land vol materiële overvloed en rijkdom. De feiten tonen ons een tragische en onheilspellende realiteit. De crisis wordt afgewenteld op de mannen en vrouwen die zoeken naar banen die niet bestaan, naar kansen die niet worden geboden, naar de hoop die hen van alle kanten is ontnomen. Rutte II introduceert een nieuwe vorm van solidariteit, een omgekeerde solidariteit: om het voor iedereen die het tot nu toe makkelijk afging ook in deze moeilijke omstandigheden zo gemakkelijk mogelijk te houden, moeten zij die het al moeilijk hadden het nog moeilijker krijgen.

Om dat te rechtvaardigden vertelt Rutte iedereen een liberaal sprookje. Hij wil ons doen geloven dat je jezelf uit een moeras kunt trekken. Zelfredzaamheid is het liberale adagium. Maar Rutte vertelt dat verhaal alleen aan het Nederland van wanhoop. Hij weet dat het niet klopt. In het Nederland van voorspoed helpt hij zelfs noodlijdende banken met heel veel hulp, omdat zij zelfstandig ten onder zouden gaan. Hoezo zelfredzaamheid?

Wij socialisten, wij denken dat je een land sterker maakt met investeringen die de samenleving, het onderlinge respect en de saamhorigheid versterken. Wij geloven dat we met samenwerking en solidariteit weer kunnen opbouwen wat ons door marktwerking, concurrentie en egoïsme is afgenomen. “Samen de schouders er onder” is een veel betere filosofie dan “ieder voor zich”.

Ik geloof dat de tijd komt dat het regime van mensen die eerst voor zichzelf zorgen voordat ze voor anderen kunnen opkomen ten einde loopt. In mijn droom zie ik een samenleving met mensen die eerst en onvoorwaardelijk voor anderen opkomen voordat zij aan zichzelf denken. Van ministers, industriëlen en magnaten tot schoonmakers, bijstandsmoeders en mensen met een beperking.

Dus moeten we met alle krachten die we als samenleving kunnen mobiliseren armoede, uitsluiting en uitzichtloosheid bestrijden. De grote kloof tussen de beide Nederlanden, tussen overvloedige rijkdom en schrijnende armoede, is een bron van wanhoop, spanning en verbittering. Het brengt inmiddels duizenden op de been. Manifestaties en demonstraties die roepen en schreeuwen om hoop, kansen en werk. Het is de taal van hen die niet gehoord worden. Het geluid dat Nederland maar niet wil horen: het gaat hier met steeds meer mensen steeds slechter! Maar een groot deel van de gelukkige Nederlanders sluiten hun oren. Zij maken zich drukker over de dagelijkse files, hun tweede vakantie of hun belastingaangifte, dan de gelijke, rechtvaardige en menswaardige behandeling van iedereen in Nederland.

Maar ook daaraan komt een einde. Steeds meer mensen zullen hun oren openen. Met de tijd zal het geluid van de mensen aan de rand van armoede, aan het eind van de hoop, niemand meer ontgaan. Ik geloof dat goed georganiseerde en krachtig uitgevoerde, massale acties en protesten een krachtig wapen zijn in het herstellen van het bestaansrecht en zelfrespect van hen die we in armoede en tot wanhoop hebben gedreven.

We kunnen dus niet langer blijven zitten of het uitsluitend overlaten aan de regering of ons parlement. Ik kan betogen als deze schrijven, de wet- en regelgeving proberen te veranderen via een langdurig en vermoeiend traject, er over praten met vrienden, netwerken inschakelen en enquêtes en petities ondertekenen. Maar er is een gegeven: privileges worden nooit vrijwillig afgegeven.

De geschiedenis leert ons dat privileges slechts worden afgestaan als dat, via een doorgaans lange, soms tragische en turbulente weg, wordt afgedwongen. Zolang we denken dat de eerlijke en gelijke verdeling van onze welvaart een vanzelfsprekendheid is en door welke regering dan ook wordt voortgezet en uitgedragen, zal er niets gebeuren.

We zullen dus massaal en dwingend deze nood van onze samenleving onder de aandacht moeten brengen. Een nood die, zo massaal uitgesproken, de regering eenvoudig niet kan negeren.

Ik geloof dat die dag aanstaande is. Ik zal er staan met de werknemers van sociale werkplaatsen, met de werkelozen, met de werkenden die onderbetaald worden, met de armlastige ouderen, met mensen in de bijstand, met medewerkers uit de zorg, schoonmakers, huishoudelijke hulpen, onderwijzers, kinderverzorgers, vrijwilligers van vele maatschappelijke organisaties en alle mensen die de hoop bijna verloren hebben. We zullen er gesteund worden door steeds meer mensen uit het andere hoopvolle Nederland. Mensen die hun oren geopend hebben en zich willen inzetten voor de samenleving als geheel voor dat zij aan zichzelf denken.

Ik kijk uit naar die dag!

 

Martin Luther King: “Ieder die strijd voor gerechtigheid, kan niet verliezen.”

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>